تبلیغات
معارف شهرستان ماکو - تراز چیست ؟ حتما بخوانید....


درباره ما
دوستان
آخرین مطالب
لینکستان
نظر سنجی
امكانات جانبی
 

تراز چیست و هدف از آن چیست؟

در کنار برنامه‌ریزی برای دروس مختلف و مباحث گوناگون، لازم است اطلاعات مختصری در مورد تراز داشته باشید تا با داشتن اطلاعاتی در این خصوص بتوانید با ذهنیتی که به‌دست می‌آورید، در انتخاب مباحث و اهمیت دادن به آن‌ها جدی تر و با روشی درست‌تر عمل نمایید. فرض نمایید از دانش آموزان كلاس شما آزمون عربی گرفته می‌شود و شما در این كلاس نمره ۱۴ كسب می‌نمایید و با این نمره شما نفر اول كلاس می‌شوید، یك بار دیگر از آن كلاس آزمونی گرفته می‌شود و این بار نیز شما نمره ۱۴ كسب می‌كنید با این تفاوت كه نفر آخر كلاس می‌شوید. در هر دو آزمون شما نمره ۱۴ را كسب نمودید ولیكن ارزش این دو نمره یكسان نمی‌باشد، كه این موضوع یعنی یكسان سازی ارزش نمرات، موضوع مبحث نرمالیزاسیون را می‌سازد.

به عبارتی ممكن است دقیقاً درصد نمرات خام كارنامه شما با درصد نمرات خام كارنامه دوست شما یكسان باشد ولیكن رتبه‌ی شما یكسان نباشد، یعنی در كنكور سراسری و آزاد هر تست كنكور ارزش خاص خود را دارد و ارزش تست شمار‌ه‌ی 5 ادبیات با تست شماره 6 یكسان نمی‌باشد و جالب است بدانید: آن تستی كه كمترین پاسخگو را دارد، ارزشمندتر است.

از این رو در می‌یابید که دروس ریاضیات و فیزیك تجربی و همچنین شیمی گروه ریاضی فیزیك و ریاضی و آمار گروه انسانی دارای ارزش بسیار بالاتری از ضرایب در نظر گرفته شده هستند و این موضوع به صورت خیلی واضح در درس عربی عمومی دیده می‌شود لذا به هیچ وجه سعی نكنید مبحث را صرفاً به دلیل آن كه سخت می‌باشد از گردونه مطالعاتی حذف نمایید. چرا که ممکن است با صرف وقت بیشتری برای آن مطلب، بتوانید نتیجه‌ای بسیار بهتر و چشمگیر به‌دست آورید.

به طور مثال:

در درس معارف اسلامی، حتماً یك تست كنكور مربوط به روایات و احادیث و یك تست كنكور مربوط به درس وصیت نامه‌ی امام خمینی می‌باشد و این دو تست بیشترین ارزش را در میان تست های معارف اسلامی دارا می‌باشند زیرا كمترین پاسخگو را دارند كه حتی شاید خود شما یا دوستان شما نیز دركنكور سال قبل به این تست ها نتوانسته‌اید پاسخ صحیح بدهید. از این رو وارد مباحث آماری نشدیم و صرفاً با اشاره‌ای به موضوع تراز خواستیم ارزشمندی مباحث دشوارتر را متذكر شویم. و این یعنی اینکه به هیچ وجه مطالبی را که سخت‌تر به نظر می‌رسند، رها نکنید اگر می‌توانید با صرف مقداری وقت برای آن‌ها نتیجه‌ی مناسب را کسب نمایید.
 
توجه مهم:
موضوعات فوق مغایر با سخنانی می‌باشد كه شاید از گوشه وكنار می‌شنوید و حتی گاهی به داوطلبان توصیه شده است كه ارزش تست با تست فرقی ندارد پس می‌توانید تست های دشوار را رها نموده و به سراغ تست های آسان تر بروید كه این موضوع كاملاً غلط می‌باشد زیرا تست های دشوار به علت داشتن پاسخگوی كمتر از بیشترین ارزش در كنكور برخوردار می‌باشند.
 
از كجا بفهمم وضعم چه طور است؟
شاید بارها پیش آمده باشد كه این سؤال را از خود پرسیده باشید! راستش را بخواهید، یكی از اهداف اصلی شركت در كنكورهای آزمایشی (و شاید مهم ترین آن ها) یافتن پاسخ همین سؤال است. در پاسخ به این سؤال، ۲ نوع پاسخ بیش از سایر پاسخ ها شنیده می‌شود:
 
۱. در هر درس، از روی نمره ام (یعنی همان درصد!) می‌فهمم كه وضع كلی ام چه طور است.
۲. در هر درس (یا در مجموع همه ی دروس) از روی رتبه ام می‌فهمم كه وضعیتم چگونه است.

برای این كه ببینید كدام پاسخ تان درست است، به مثال های زیر توجه كنید.

مثال ۱:
علی در كلاس ادبیات مدرسه، آزمونی تستی می‌دهد. پدرش بعد از بازگشت او به خانه درمورد آزمون از او سؤال می‌كند:

- پسرم، ادبیاتت را چند درصد زدی؟
- ۹۰% پدر جان.
-آفرین پسرم، آفرین!
 
نظر شما راجع به واكنش پدر علی چیست؟ به نظر شما وضع علی در این درس چگونه است؟ نظرتان را با پر كردن یكی از گزینه های زیر نشان دهید:
 
ادبیات علی بسیار خوب است.
ادبیات علی وضع متوسطی دارد.
ادبیات علی ضعیف است.
 
هر كدام از گزینه های قبلی می‌تواند درست باشد.

راستش را بخواهید، علی آن شب تا صبح نخوابید؛ وجدانش درد گرفته بود! می‌دانید چرا؟ آزمونی كه دبیر ادبیات گرفته بود بسیار بسیار ساده بود، به نحوی كه همه ی بچه های كلاس ۱۰۰% سؤالات را پاسخ داده بودند و علی تنها كسی بود كه ۹۰% زده بود؛ یعنی شده بود نفر آخر!

صبح، بعد از صبحانه و پیش از آن كه پدر از در منزل خارج شود، علی در حالی كه انگشتان دست‌هایش را به هم قلاب كرده بود و شست‌هایش را در فضای بین دو دستش دور هم می‌چرخاند به سراغ پدر كه در حال پوشیدن كفش‌هایش بود رفت.

- پدر، می‌شود چند لحظه صبر كنی. من فكر می‌كنم لازم است یك توضیحی برایت بدهم. راستش ......

این همه قصه سرهم كردم تا بگویم «درصد»، معیار قابل اتكایی برای اطلاع از وضعیت یك دانش آموز نیست. در یك آزمون ساده، درصدها بالا می‌روند و برعكس، در یك آزمون سخت درصدها پایین می‌آیند. یعنی ممكن بود دبیرادبیات علی، یك امتحان بسیار سخت بگیرد كه در آن بالاترین امتیاز بشود ۵۰% .

در این حالت، امتیاز ۵۰% ضعیف محسوب نمی‌شود چرا كه این فرد با وجود امتیاز ۵۰%، رتبه‌ی اول كلاس را به دست آورده است. این جاست كه شما خوانندگان عزیز باخودتان می‌گویید:

-« آهان ! فهمیدم؛ پس آن چیزی كه مهم است، درصد نیست بلكه رتبه است.»

این همان پاسخ شماره ی ۲ در ابتدای مطلب است كه لازم است برای تحلیل آن، مثال 2 را در ادامه ی مطلب بخوانید با ما همراه باشید.

مثال ۲:
رضا كارنامه‌ی آزمونی را با خود به منزل می‌برد. مادر رضا به محض رسیدن او به منزل كارنامه را ازدست او می‌قاپد و رتبه ی كل او را نگاه می‌كند: رتبه ی ۳.
 
«آفرین پسرم، آفرین! از اولش هم می‌دانستم كه استعدادت به خودم رفته. حالا بدو لباس‌هایت را عوض كن، دست و رویت را هم بشوی كه غذا سرد می‌شود.»

رضا لام تا كام هیچ نگفت! آرام رفت تا لباسش را عوض كند و دست هایش را بشوید. دست‌هایش راكه گرفت زیر شیرآب، داشت با خودش فكر می‌كرد كه آیا به مادرش بگوید این كارنامه مربوط به همان كلاس نیمه خصوصی است كه دوشنبه عصرها می‌رود یا نگوید. كلاسی كه كلاً ۵ نفر در آن حضور داشتند! آری او در یك آزمون ۵ نفره در یك كلاس نیمه خصوصی، سوم شده بود. به نظر خودش آن قدر ها هم مستحق تشویق نبود.

سؤال اول: آیا به نظر شما « رتبه» برای تعیین وضعیت دانش آموز، ملاك مناسبی است؟
 
(حتماً آن لطیفه ی بی مزه ی معروف را شنیده اید كه : یك بنده خدایی با خودش كشتی گرفت، دوم شد! حالا به نظر شما آیا این رتبه ی ۲ استحقاق دریافت مدال نقره را دارد!؟)

سؤال دوم: اگر شما به جای رضا بودید، سر سفره، حقیقت را آن چنان كه بوده برای مادرتان شرح می‌دادید؟
 
بدیهی است كه اگر رتبه‌ی رضا در یك آزمون ۱۰۰ هزار نفری شده بود «۳» ما این مطلب را جور دیگری می‌خواندیم!

پس رتبه نیز معیار دقیقی برای تخمین وضعیت داوطلب در آزمون نیست. رتبه، یك عنصر مرتبط با جمعیت شركت كننده است و از آن جایی كه هیچ یك از آزمون‌های آزمایشی (اعم از خصوصی یا دولتی)  جمعیتی حتی در حد ۱۰%  جمعیت كنكور سراسری هم ندارند، رتبه‌ی هیچ یك، به تنهایی، ملاك دقیقی برای تخمین وضعیت داوطلب نخواهد بود.
 
تبصره:
بعضی ها سعی می‌كنند این مشكل را با تناسب بستن حل كنند.
مثلاً فرض كنید یك گروه آزمایشی در كنكور سراسری (در سهمیه‌ی یكی از مناطق) ۱۵۰۰۰۰ نفر شركت كننده داشته باشد. حالا فردی كه در یك كنكور آزمایشی با ۱۵۰۰ نفر جمعیت شركت می‌كند و رتبه‌اش هم شده ۱۵۰ ممكن است با خودش یك تناسب ببندد كه:

تجربه ثابت كرده است كه این نحوه‌ی محاسبه، غالباً غلط از آب در می‌آید و در بسیاری موارد، رتبه‌ی فرد بسیار بهتر از این عدد می‌شود،  زیرا جمعیت كل شركت كننده در كنكور سراسری به طور میانگین ضعیف‌تر از جمعیت‌های شركت كننده در كنكورهای آزمایشی است. البته در مواقعی ممکن است برعکس باشد و این بستگی به سطح آزمون آزمایشی مربوطه و جمعیت شرکت‌کننده در آن دارد که اگر آزمونی ضعیف با شرکت کنندگانی در سطح پایین درسی باشند، این رتبه ممکن است از این هم پایین‌تر باشد. پس به هیچ وجه نمی‌توان به نتیجه‌ای که از این تناسب به‌دست می‌آید، اطمینان کرد.

برایتان بگوییم كه طبق آمارهای اعلام شده توسط مسؤولان سازمان سنجش، به عنوان مثال میانگین درصد درس ریاضی در كنكور سراسری ۸۶ در رشته‌ی علوم تجربی ۴% بوده است (یعنی تقریباً به طور میانگین فقط ۱ پاسخ صحیح از ۳۰ سؤال كه می‌شود ۳.۳%)، آن وقت شما هم قبول می‌كنید كه جمعیت شركت كننده در كنكور سراسری به طور میانگین بسیار ضعیف‌تر از جمعیت افراد با انگیزه‌ای است كه در كنكورهای آزمایشی معتبر، شركت می‌كنند. پس تناسب  بستن هم در این میان روش صحیحی نیست.

برای بهتر مشخص شدن این موضوع یك تناسب را هم برای نفر اول همان آزمون ببندید:
 

در حالی كه ممكن است ایشان در آزمونی بزرگ‌تر هم نفر اول شوند نه صدم!

حال حق دارید كه بگویید:
«درصد، از این نظر كه می‌گین به درد نمی‌خوره. رتبه رو هم كه می‌گین كارآیی نداره. پس ما چه كار كنیم؟»

جواب ما یك عبارت دو كلمه‌ای بسیار ساده است: « نمره‌ی تراز». در اینجا اصلاً قصد نداریم به صورت تخصصی فرمول نمره‌ی تراز را توضیح دهیم. فقط می‌خواهیم بگوییم که یك چیزی هست به نام نمره‌ی تراز، كه نشان دهنده‌ی وضعیت داوطلب در بین داوطلبان دیگر است و مشكلات نمره‌ی خام (درصد) یا رتبه را ندارد (البته در محاسبه‌ی آن، همه‌ی عوامل فوق الذكر به كار گرفته شده است).

اگر در یك آزمون، جزو رتبه‌های میانی باشید (مثلاً رتبه‌ی ۸۰۰-۷۰۰ در یك آزمون ۱۵۰۰ نفری)، نمره‌ی ترازی در حدود ۵۵۰۰ خواهید آورد (فعلاً كاری نداشته باشید كه چه طوری محاسبه شده):

۱۲۰۰۰ - ۹۰۰۰ - ۵۵۰۰
 
جمعیت پیشرو در آزمون، معمولاً ترازی بالاتر از  ۹۰۰۰ - ۸۰۰۰  می‌آورند و انتظار داریم رتبه های برتر حتی تراز حدود ۱۲۰۰۰ - ۱۱۰۰۰ داشته باشند.
 
توجه:
این نمرات تراز، با توجه به نحوه‌ی محاسبه‌ی تراز در كنكور سراسری، محاسبه شده‌اند. وضعیت محاسبه در دانشگاه آزاد متفاوت است. بنابراین نمره‌ی تراز، وضع ما را درمیان جمعیت شركت كننده نشان می‌دهد. اگر پدر علی در مثال 1، به نمره‌ی تراز فرزندش نگاه می‌كرد، گول درصد ۹۰ فرزندش را نمی‌خورد و با دیدن نمره‌ی تراز پایین (كه یقیناً پایین تر از ۵۵۰۰ (میانگین) بود، حتی شاید بیش از ۵۵۰۰ تا پایین تر از آن !) متوجه می‌شد كه علی در منحنی جمعیت شركت كننده در قسمت‌های انتهایی قراردارد.

سوال: در مثال ۲، انتظار دارید نمره‌ی تراز رضا در چه حدود باشد؟
۱۰۰۰
۵۵۰۰
۹۰۰۰
۱۱۵۰۰

توجه دارید كه رضا در یك آزمون ۵ نفری، سوم شده است. این بدان معناست كه او در میان جمعیت قرار گرفته است، (دو نفر رتبه‌ی بهتر از او دارند و دو نفر رتبه‌ی بدتر از او) بنابراین انتظار داریم كه نمره ی تراز او حول و حوش ۵۵۰۰ باشد.
 
(البته امیداواریم كارشناسان و خبرگان فن به ما خرده نگیرند. خودمان هم می‌دانیم در یك آزمون با تعداد كم شركت كننده، به این محاسبات اشكالاتی وارد است. هم چنین میزان انحراف معیار نمرات و ... را هم باور كنید كه بلدیم! منتها قصد ما از این مثال های ساده، فقط ساده كردن موضوع جهت تفهیم بهتر مطلب برای دانش آموزان شرکت کننده در کنکور است تا شركت كنندگان راحت تر بتوانند ازنمره‌ی تراز در تخمین وضعیتشان استفاده كنند.).
 
برگرفته از متن مرکز یادگیری سایت تبیان - نویسنده: دکتر نکویی

تهیه، تنظیم و ویرایش : مهندس حسین نیازی




:: مرتبط با: مرتبط با دین و زندگی پیش ,
:: برچسب‌ها: كنكور ,
ن : علی اصغر حسن زاده
ت : شنبه 14 دی 1392
می توانید دیدگاه خود را بنویسید
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
نظرات پس از تایید نشان داده خواهند شد.
 
موضوعات
صفحات
نویسندگان
آرشیو مطالب
برچسب ها
جشنواره وبلاگنویسی